Play that funky music…white boy. Yep, we gaan het hebben over blue-eyed soul. Er is niets nieuws onder de zon betreft blanken die soul of rnb zingen. Eigenlijk moeten we het er niet meer over hebben, want muziek labelen aan kleuren is zo 90′s.

Maar ik kan het niet laten. Niet in termen van “ze hebben onze muziek gestolen”. Zeker niet, want daar zijn wij inspirationnetwork niet van. Eerder respectbetuiging. Het vergt toch lef om te kiezen voor de muziekstijl die jezelf leuk vind. Laten we wel stellen dat er ook copycats bestaan die schaamteloos zwarte muziek hebben weten te transformen in zielloze pophitjes, maar wat scoort dat scoort.

Wat is Soul/ RnB?

Zwarte soulmuziek kenmerkt zich door voornamelijk drie zaken. Een stevige beat. Ritme is de basis voor soul. Eerlijk is eerlijk, donkere mensen hebben iets met ritme. Het stroomt door de aderen. Vergis je echter niet Indiase of arabische muziek bestaat ook uit complexe ritmes. Goed nr 2 is het gevoel in de zang. Soul of RnB kan niet zonder een kwijnende of tergende ondertoon.  Het gevoel wordt zangtechnisch geuit in de timbre van de stem, waardoor een soort tril of snik in de zang te horen is. Daarbij is een van de bekendste “trademark” van zwarte muziek: adlibs. Goed gebruik van adlibs is nogal lastig. Check onderstaand instructiefilmpje.

Adlib is dus het verlengen van een laatste noot in verschillende hoogtes. Wordt door hedendaagse X-Factor wannabe’s nogal zwaar misbruikt om het gebrek aan zangtalent te verhullen. Ik kan overigens ook geen noot zingen, maar we weiden weer uit naar een zijspoor. Derde element in soulmuziek is het onderwerp. Het gaat over liefde, sex, armoede, sex, dansen & sjansen en sex.  Soulmuziek is ellende en RnB is sex. Onthoud dat.

Vroeguh

Nu even terug naar onze blue-eyed soulsters. Sinds de jaren 50, de tijd van puriteins en segregistisch Amerika, is er altijd getracht om soulmuziek minder zwart te maken. Laten we zeggen “marketable” te maken voor het toch overwegend grote koopkrachtige blanke markt. Eerst werd dat gedaan door de muziek wat onschuldiger te maken (de sex eruit) en daarna werden de groepen “gegroomed”. Klaargestoomd, netjes gemaakt en mooi pak aan. Synchrone dansstapjes maken het geheel af. Zie groepen als “the Inkspot”, “The Temptations”. De grote meester van het klaarstomen was Berry Gordy van Motown.

Op een gegeven moment kwamen platenmaatschappijen er echter achter dat zwarte nummers commercieel gezien beter door blanke groepen gezongen konden worden. Elvis Presley (“tutti fruti”), The Beatles (“twist & shout”) en The Rolling Stones zijn er groot mee geworden.  Een trend later is dat zwarte componisten die muziek schrijven voor blanke tieneridolen zoals Justin Timerlake (Timbaland), Britney Spears (Neptunes), Celine Dion (R Kelly) of Madonna (Lenny). Ook cool. Ieder zo z’n eigen brood. Daarbij er zijn ook een rits zwarte bands die muziek kregen van blanke componisten (Imagination, Boney M, Delfonics).

Vette zangers

Het mooiste vind ik toch blanke zangers die gewoon vette soul zelf schrijven en zingen. Ben de laatste tijd into Jason Mraz. Niet echt soul, maar het heeft wel groove. Doet wel denken aan Robin Thick (fokking goed gewoon).

Maar de man die echt alle twijfel heeft weggenomen is Michael McDonald. Deze man klinkt alsof hij een pot honing heeft gemixt met wat krijt en daarna heeft doorgeslikt. Dikke rauwe stem, goeie muziek en dikke hits in de jaren 80. Zijn mattie was James Ingram (die vrouwen van hun stoel deed afglijden door zijn stem alleen al).Zangers als Boz Scaggs, Joe Cocker, Bobby Caldwell (te gekke hit “what you won’t do for love”), Lewis Taylor en Hall & Oats lieten zien dat soul niet in de huid zat, maar in het hart. Een andere te gekke band was Average White Band. Deze groep kwam uit Schotland (off all places!) en funkte gewoon een gemiddelde zwarte groep de tent uit.

Het is dus gewoon niet slecht gesteld met de soul van onze Europese broeders en zusters. Sommige vinden blanke soul te “clean”. Het zou technisch goed zijn, maar het echte gevoel missen. Bij sommige groepen zoals Tower of Power of Duffy moet ik dat beamen, maar Teena Marie zingt je oordopjes uit je oor met “still in love”. Als we het toch over de vrouwen hebben:  Joss Stone, Lisa Stansfield, Amy Winehouse, Adele, Dusty Springfield hebben ook een flinke dosis soul.

Dus respect voor iedereen gevoel in zijn muziek kan brengen.  Maar toch, baas boven baas. De echte koning blijft toch wel Barry White, maar what’s in a name.